الملا فتح الله الكاشاني
93
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
واقع شده و امر مقتضى وجوبست و مرويست كه اول سورهء كه فرود آمد و در او سجده بود اينسوره است و اينسجدهء دوازدهم است از سجدات قرآنى و در فتوحات مكى اين سجده را سجدهء عبوديت گفته چه امر بمسكنت و مذلت مقترن است بوى و جز سالكان طريق عبادت و عبوديت بسر منزل اينسجده نرسند . سورة القمر مكى و پنجاه و پنج آيتست باجماع علما ابى بن كعب از رسول ( ص ) روايت كرده كه هر كه قرائت اين سوره نمايد غبا يعنى روزى خواند و روزى نخواند در روز قيامت كه مبعوث شود روى او به صورت قمر باشد در شب بدر و هر كه هر شب بخواند افضل از همه كس باشد و روى او در قيامت روشنتر از همه رويها باشد يزيد بن خليفه از ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده هر كه اين سوره را تلاوت كند حقتعالى او را از قبر بيرون اورد و بر ناقه هاى بهشتش سوار كند و ببهشت عدن رساند پوشيده نماند كه چون خداى تعالى ختم سورهء مذكور كرد بذكر ازوف آزفه يعنى اقتراب قيامت اينسوره را نيز به مثل آن افتتاح كرده فرمود كه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ ) * آوردهاند كه كفار قريش از حضرت رسالت ( ص ) طلب معجزه كردند آن حضرت ماه را به دو نيم كرد و بر وجهى كه كوه حرا را در ميان فلقتين قمر بديدند در تبيان از ابن عباس و ابن مسعود نقلكرده كه شق القمر دو بار در مكه واقع شده و بعد از آن حق سبحانه اين آيه فرستاد كه * ( اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ ) * يعنى نزديك آمد ساعت قيامت * ( وَانْشَقَّ الْقَمَرُ ) * و شكافته شد ماه تسميهء قيامت به ساعة باعتبار آن است كه در امتداد يك ساعت قايم شود و انشقاق قمر از علامات قرب انست و اين مضمون در كتب سالفه نيز واقع شده و مرويست كه حذيفه در مداين خطبهء خواند و بعد از آن گفت كه الا ان الساعة قد اقتربت و ان القمر قد انشق على عهد نبيكم و نزد بعضى مراد بشق قمر در روز قيامتست و ايراد آن به صورت ماضى بجهة تحقق وقوع انست و اين قوليست بغايت ضعيف چه شهرت وقوع شق القمر از ان حضرت كضوء الشمس فى وسط السماء است و اصحاب سيد مختار و تابعين اخيار اخبار به آن نمودهاند چون عبد اللَّه مسعود و انس بن مالك و حذيفه يمانى و ابن عباس و جبير بن مطعم و عبد اللَّه بن عمرو جمهور اهل تفسير و نيز در نقلى صحيح آمده كه ابو جهل لعين و يهودى ديگر شبى